Gürcü Çoban Problemi
Bir Gürcü köylüsü St. Petersburg uluslararası satranç turnuvasını ( 1909 ya da 1914 yılındaki ) izleme şansını elde eder. Kongre sarayında oynayan büyük ustaları ( GM ) hayranlıkla izler. Seyrettiği turda diyagramdaki konumda beyaz taşlarla oynayan GM durumu umutsuz görerek partiyi terk eder.

Gürcü bu konumda beyazın en azından beraberlik yapacağı inancındadır ve diyagramı yanına alarak köyüne döner.

Derken 1917 devrimi ve onu izleyen iç savaş yıllarından sonra devam ettiği kursu bitirerek traktör sürücüsü olur. Ama o görkemli turnuva ve beyazın terk ettiği parti hep aklındadır. Her fırsatta kasketinin içinde koruduğu diyagrama bakar. Diyagramdaki konum belleğine kazınmıştır. Körleme oynayarak konumu değerlendirmeye çalışır. Yıllar sonra bir gün traktörünü sürerken beyaza beraberlik de değil, kazanç yolu bulur. Köy öğretmenine gelerek bulduğu çözümü o zaman ki SSCB nin saygın satranç dergisi 64'e yazdırır.

O dönemde 64'ün yöneticisi olan Dünya Şampiyonu Tigran Petrosyan sağlık sorunları ile uğraştığından; mektup bir çekmeceye atılır. Yine aradan yıllar geçer ve 13 Ağustos 1984 te 64'ün yazı işleri müdürlüğünü üstlenen eski Dünya Şampiyonu Mihail Tal, bu mektubu bulur ve diyagramı yayınlar.

  Siyahlar 1.Af6 Şahına Şh8 kaçamıyorlar.. zira Şh8 sonrasında 2.d8 V ile beyazlar vezir çıkarlar ve 3 hamlede mat var..

Siyahlar 1.Af6 Şahına Şg6 da kaçamıyorlar.. 2.Fh5 !! hamlesi ile f7 karesini kontrol eder ve yine d8 den vezir çıkabilirler.. g5 teki siyah at Beyazlar vezir çıkar çıkmaz f7 den şah diyerek beynel için bekliyor !
1.Af6+ Şg7 [ 1...Şh8 2.d8V+ Şg7 3.Ah5+ Şg6 4.Vf6+ Şh7 5.Vg7#;
1...Şg6 2.Fh5+ Şf5 ( 2...Şxf6 3.d8V+ Şg7 4.Ve7+ Şh8 5.Vf6+ Şh7 6.Vg6+ Şh8 7.Vxh6+ Şg8 8.Vxg5+ Şh8 9.Şe7 Şh7 10.Şf6 e2 11.Vg7#) 3.d8V]
 

1.Af6 Şg7 Zorunlu ama 2.Ah5+  ile aşağıdaki konum oluşuyor..

Siyahların 2...Şg6 dan başka hiç bir seçeneği yok isterseniz diğer hamlelerine birlikte bakalım..

2...Şf7 3.d8V;
2...Şh7 3.Fc2+ Ae4+ 4.Fxe4+ Şg8 5.d8V+ Şf7 6.Vf6+ Şe8 7.Fg6#;

2...Şh8 3.d8V+ Şh7 4.Fc2+ Ae4+ 5.Fxe4#;
2...Şg8 3.d8V+ Şf7 4.Vf6+ Şe8 5.Ag7#;
2...Şf8 3.d8V+ Şf7 4.Vf6+ Şg8 5.Vg7#]


 

Ne varki Gürcü çoban 2...Şg6 hamlesine Fc2+ Şah diyor !! Zavallı siyah şahın h5 teki atı almaktan başka çaresi yok..  3.Fc2+ Şxh5. isterseniz diğer hamlelere birlikte göz atalım

3...Şf7 4.d8V c4+ 5.Şe5 Af3+ 6.Şf4 Fe7 7.Vd5+ Şf8 8.Vf5+ Şg8 9.Ve6+ Şf8 10.Fg6 Fg5+ 11.Şxf3 e2 12.Vf7#;

3...Ae4+ 4.Fxe4+ Şf7 ( 4...Şxh5 5.d8V c4+ 6.Şe5 Fe7 7.Ff3+ Şg5 8.Vg8#) 5.d8V c4+ 6.Şe5 Fd6+ 7.Vxd6 Şg8 8.Ve7 e2 9.Vg7#]

inanılması zor ama Gürcü At çatalına rağmen Vezir çıkıyor ! 4.d8V Siyahların bu beyneli atmaktan başka çaresi yok zira beyaz vezir hemen kazanır. 4...Af7+ Zorunlu 5.Şe6 Ver Atı. Siyahlar Atı korumaya veya kaçmaya yeltenemez bile.. tahtada beyaz vezir var çaresiz beyaz veziri almak zorunda.. 5...Axd8+ Vezir alındı ancak Gürcü bütün bunları hesaplamış

6.Şf5 Ver Matı !! Zavallı siyah şah kımıldamaz durumda .. 6...e2 Matı Kesen Tek hamle

7.Fe4 Beyazlar bu seferde Ff3 ten mat tehdit ediyor.. Siyahların bunu kesecek tek hamlesi var 7...e1A At çıkmak. 8.Fd5 c2 [ 8...Ab8 9.Fc4 Af3 10.Fe2 c2 11.Fxf3#;
8...c4 9.Fxc4 Ad3 10.Fxd3 c2 11.Fe2#]

9.Fc4 şimdi tehdit ise Fe2 den Mat. Siyahlar piyonlarını At çıkarak harcamak zorunda Matı kesen tek hamle 9... c1A

10.Fb5 Yeni bir mat tehdidi daha bu sefer Fe8 mat tehdini savuşturacak tek hamle 10...Ac7 siyahlar şu konumu bir atlatsa beyazları tehdit savuşturduğuna bin pişman edecek..

Ama...

11.Fa4 Son darbe . Fd1 matına çözüm yok. bundan sonra birkaç hamle daha filin önüne taş kapatma şeklinde oynanacak ve maç bitecek.. 11...Ae2 12.Fd1 Af3 13.Fxe2 c4 14.Fxf3#

 

                       Çözümü ;  indir  (1.193 bayt)