|
Adolf Anderssen
ilgili Konular
Dünya Şampiyonları
Fotoğraf Galerisi
PGN Arşivi |
Karl Ernst Adolf Anderssen
( 6 Temmuz 1818 - 13 Mart 1879)
 Alman
satranç ustası, Klasik 19. yüzyıl satrancının önde gelen
ustalarından biri. Uzun ve önemli bir satranç kariyeri vardı,
1851-1858 ve 1862-1866 yıllarında dünyanın en iyi oyuncusu olarak
kabul ediliyordu. Gayri resmi dünya şampiyonu olarak da bilinir.
Mükemmel oyunları bugün bile zevkle anılır.
Anderssen 1858'de Paul Morphy'e, 1866'da Wilheim Steinitz'e maçlar
kaybetti. Ancak, hayati boyunca çok önemli üç turnuva kazandı:
Londra 1851, Londra 1862 ve Baden-Baden 1870.
 Arka
plan ve Gençlik Yılları
Anderssen 1818 yılında, Silesia'nin Prusyalı eyaleti Breslau'da
doğdu. Hayatinin çoğunu doğduğu şehirde geçirdi, asla evlenmedi ve
ona parasal yardımda bulunan dul annesi ve evlenmemiş kız kardeşi
ile yaşadı. Anderssen Breslau'da bir liseden mezun olduktan sonra
üniversiteye girdi ve matematik ve felsefe bölümünü okumaya başladı.
Mezun olduktan sonra 29 yaşında Friedrichs lisesinde öğretmenlik
yapmaya başladı sonra Matematik profesörü oldu. Anderssen sessiz
sakin, sorumlu, saygıdeğer, orta gelirli bir hayat yasadı. Mesleği
matematik profesörlüğü idi, fakat hobisi ve tutkusu satrançtı.
Anderssen henüz dokuz yaşındayken babası ona satranç oynamayı
öğretti, satranç stratejisini ise kendisi William Lewis'in kitabi "Labourdonnais
ve McDonnell arasında geçen 50 maç(1835)" kitabından öğrendi.
Anderssen bir satranç dehası değildi; yavaş yavaş ve bilinçli bir
şekilde gelişiyordu ve 1840'de yirmi iki yaşındayken Ludwig Bledow,
von der Lasa, ve Wilhelm Hanstein gibi büyük ustaları geçememişti.
Anderssen 1842'de kısa ve canlı problemler yayınlayarak satranç
dünyasının ilgisini çekti. 1846'de, "Schachzeitung" dergisinin
editörü oldu (sonra ismi "Deutsche Schachzeitung" olarak
değiştirildi)
Satranç kariyeri
 1848'de
Anderssen Daniel Harrwitz adinda profesyonel bir oyuncuyla bir maçta
berabere kaldı. Bu maçın sonucunda ve satranç ünü sayesinde
Anderssen Dünya'nın ilk uluslararası turnuvası Londra 1851
turnuvasına Alman satrancının öncüsü olarak gönderildi. Bu,
Dünya'nın ilk uluslararası satranç turnuvasına Dünya'nın en iyi
ustaları katılıyordu, Rus Büyük usta Petroff hariç. Anderssen
turnuvaya gitmeyi hiç istemiyordu, çünkü ulasim sorunu bütçesini
aşıyordu. Fakat, Howard Staunton gerekirse Anderssen'in ulaşım
parasını kendi cebinden ödeyebileceğini söyledi. Anderssen bu cömert
teklifi kabul etti ve turnuvaya gitti. Anderssen turnuvayı Lionel
Kieseritzky, József Szén, Staunton, ve Marmaduke Wyvill, gibi ünlü
büyük ustaları yenerek kazandı.
1851'de ki turnuva ayrıca "Dünya Satranç Şampiyonası" olarak da
kabul edilir fakat görünüşe göre turnuva yapılınca böyle bir tabir
kullanılmamış. Ama en azından, Anderssen artık dünyanın önde gelen
ustası olarak kabul ediliyordu.
Anderssen sonradan ağır ama mükemmel kombinezonlar atarak iki ustayı
harika bir şekilde yendi. Birinci partiyi (sonradan partinin adi
"ölmez parti" oldu), 1851'de beyazlarla Lionel Kieseritzky'ye karşı
oynadı, önce bir filini feda etti, ardından çift kalelerini ve son
olarak da vezirini feda etti. İkinci partisini 1852'de beyazlarla
Jean Dufresne'ye karşı oynadı, bu partide daha az tas feda etti ama
genelde içinde bir vezir bir de fil vardı. Parti hala
"Her dem
yeşil" olarak anılır.
 Morphy
maçı, 1858
Sonra ki birkaç yılda Anderssen dünyanın en iyi satranç oyuncusu
olarak kabul ediliyordu, ama gene de paraya ihtiyacı vardı, o yüzden
mesleğine geri döndü. Sonra 1858 yılında Paris-Fransa'da yapılan bir
maçta Amerika şampiyonu Paul Morphy'ye çok ağır bir şekilde yenildi:
, Morphy'nin 7 galibiyetine karşı iki galibiyeti vardı ve iki tane
beraberlik yaptılar (8:3).
Anderssen maçlarından birinde Morphy'e karsi ilginç
1.a3 oynadı ve
onun anısına bu açılış bugün "Anderssen Açılısı" olarak bilinir.
Fakat bu açılış hiç bir ciddi turnuvada popüler değildir.
Londra 1862
Morphy malubiyetinin 3. yılında Anderssen geri dönüp Londra 1862
turnuvasını kazandı. Bu ilkti. Oyuncular döner turnuva yapacaklardı
(herkesin herkesle oynaması). Anderssen bu maçta sadece John Owen'a
kaybederek onüç maçta oniki yaptı. Morphy o zaman emekli olmuştu o
yüzden Anderssen yine dünyanın en iyi oyuncusu olarak kabul
ediliyordu.
Steinitz maçı 1866
1866'de Anderssen genç Wilhiem Steiniz'e karşı bir maç yaptı ve
kaybetti: (6:8) Bu maç sayesinde satranç dünyasına bir sürü yeni
fikir atıldı. Ama gene de bu maç dünya şampiyonluğu unvan maçı olarak
kabul edilmedi. Ama satranççılar o zaman artık Steiniz'i dünya
şampiyonu olarak kabul etmeye başladılar.
Baden-Baden 1870
Anderssen'in en büyük başarılarından biri yaslanmaya başladığında
geldi kazandı, Hiç kuskusuz zamanının en iyi turnuvasıydı.
Steiniz'in yarim puan önünde birinci olurken Neumman ve Blackburne
gibi ustaları geride bıraktı.
Sonra ki yıllar
Hala çok güçlü oynayan Anderssen son büyük turnuva basarisini
1877'de aldı, Leipzig turnuvasında ikinci oldu. İki yıl sonra da
öldü
Mirası
Morphy ve Steiniz'e karşı yenilmesine karşı Anderssen ilk modern
usta olarak kabul edilir.
"ELO"nun yaratıcısı Arpad Elo, tarihte ki turnuvaları karıştırıp
Anderssen'nin 2600 ELO'yu geçen ilk büyük usta olduğunu hesapladı. (Elo
1978:191).
 Anderssen
yerinde ve zamanında harika kombinezonlar atan bir oyuncuydu, adeta
bir satranççının sesiydi. Morphy, Steinitz ve Anderssen'nin
satranç'a karşı benzer yaklaşımları vardı: Oyunları taşların
gelişimi ve güvenliği üzerine kurarlardı, saha veya vezire karşı
basit ataklar yapmazlardı ayrıca modern satrancın kurucularındandı.
Anderssen herkesçe çok sevilirdi ve çok dürüst biriydi. Steinitz
söyle yaziyor: "Anderssen dibine kadar dürüst ve saygı değer bir
insandı. Korkusuzca fikirlerini söylerdi, ve her zaman tarafsız
olmayı seçerdi öyle ki tek bir sözü bile bir anlaşmazlığı
bastırabilirdi... fakat genellikle kararlarını rakibinin lehine
verirdi."
Çeviren: Mahir Onat Topal
Editör: Tutku Dinçer
Kaynak :
http://en.wikipedia.org/
|
