|
Garry Kasparov
ilgili Konular
Dünya Şampiyonları
Fotoğraf Galerisi
PGN Arşivi |
Garry
Kimoviç Kasparov (d. 13
Nisan 1963, Bakü),
 1985-2000
yılları arası dünya şampiyonu olan satranç ustasıdır.
Garry Kasparov, 1963 yılında Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de dünyaya
geldi. Babası soylu bir Yahudi annesi ise Ermeni'ydi.
1985'te Anatoli Karpov'u yenerek dünya şampiyonu unvanını
kazanmış, bu unvanı 2000 yılında yenildiği Vladimir Kramnik'e
devretmiştir. Onun Temmuz 1999'daki FIDE Rating listesinde
gerçekleştirdiği 2851 ELO rating'i şimdiye kadar
gerçekleştirilmiş en yüksek puandır. Pek çok kişi kendisini tarihte
görülmüş en güçlü oyuncu olarak değerlendirmektedir. 10 Mart 2005'de
bir daha satranç turnuvalarına katılmayacağını açıklamıştır
 Kasparov,
Mihail Botvinnik'in satranç okulunda satranç eğitimini
almıştır. 13 yaşında 9 üzerinden 7 puan alarak 1976 yılında
Tiflis'te gerçekleştirilen Sovyet Küçükler Şampiyonası'nı
kazanmıştır. Sonraki yıl da bu başarıyı tekrarlayarak ve 9 üzerinden
8,5 puan almıştır.
1978 yılında Kasparov, Minsk'teki Sokolski Memorial turnuvasına
katıldı. Buraya dışarıdan davet edilmişti fakat birinci sırayı
alarak master unvanını almıştır. Kasparov bu başarısını hayatının
dönüm noktası olarak değerlenmiştir ve bu durumun, satrancı meslek
olarak seçmesinde kendisini yüreklendirdiğini belirtmiştir. Bir
yazısında "Yaşadığım sürece Sokolski Memorial'i hatırlayacağım"
demiştir.
Kasparov FIDE sıralamasında hızla yükselmiştir. Rusya Satranç
Federasyonu'nun dikkatsizliği ile Garri Kasparov, henüz
derecelendirilmemişken, Banya Luka'da büyükusta turnuvasına
katılmıştır (federasyon bunun küçük bir turnuva olduğunu sanmıştı).
Bu üst düzey turnuvada 2595 geçeci puan elde etmeyi başarmıştır. Bu,
Kasparov'un üst düzey oyuncular arasına yükselmesine yetmiştir.
Bir sonraki yıl 1980'de Batı Almanya, Dortmund'daki Dünya Küçükler
şampiyonasını kazanmıştır.
Bu sıralarda Kasparov dünya şampiyonu Anatoli Karpov ile oyun oynama
şansı arıyordu. Ama öncesinde Adaylar Turnuvasını geçmesi
gerekiyordu.
 1984
Dünya Şampiyonası 1984'te Anatoli Karpov ile Garri Kasparov arasında
oynanan Dünya Şampiyonluğu maçı, ortaya çıkan sonuç itibariyle
satranç tarihindeki en tartışmalı maçlardan biri oldu. Kazandığı
oyun sayısı 6'ya ulaşan tarafın şampiyon olacağı maça Karpov çok iyi
başladı ve ilk 6 maçta 4 galibiyet alarak 4-0'lık skoru yakaladı.
Karpov'un kazanması için sadece 2 oyun daha alması yeterliydi ama
Kasparov buna izin vermemek için elinden geleni yaptı. Arka arkaya
17 maç berabere bitti ve sonunda Karpov bir galibiyet daha aldı ve
skoru 5-0 yaptı. Şampiyonluğa ulaşması için önünde sadece 1
galibiyet kalmıştı. Daha sonra 32. oyuna kadar yine beraberliklerle
geçti ve Kasparov sonunda ilk galibiyetini aldı.
 Bu
noktadan sonra Kasparov'dan 11 yaş büyük olan Karpov fiziksel olarak
neredeyse tükenmişti. Maç boyunca toplam 10kg verdi. Birkaç oyun
sonra Kasparov üst üste 2 galibiyet daha alıp skoru 5-3'e getirdi.
Maç sırasında birkaç kere hastaneye kaldırılan Karpov'un durumu iyi
değildi. Karpov her ne kadar iyi olduğunu ve maça devam etmek
istediğini söylese de doktorlar durumunun iyi olmadığını ve devam
edemeyeceğini söylüyorlardı. Kasparov ise 5-3 geride olmasına rağmen
son 2 oyunu kazanmış olmanın verdiği moralle maçın favorisi olduğunu
düşünüyordu ve maça devam etmek istiyordu. Ama FIDE Başkanı
Florencio Campomanes iki youncunun da maça devam etmek istemesine
rağmen, maçın uzunluğu nedeniyle iki oyuncunun da sağlığının
zorlandığı gerekçesiyle maçın iptal edildiğini ve yeni maçın birkaç
ay sonra yapılacağını açıkladı. Böylece ilk defa bir Dünya
Şampiyonluğu maçı sonuç elde edilmeden bitirilmiş oldu.
 1985
Dünya Şampiyonası ve Sonrası
İkinci Kasparov-Karpov maçı 1985 yılında 24 maç üzerinden organize
edildi. 12,5 puana ulaşan ilk oyuncu şampiyonluğa ulaşmış olacaktı.
12-12 beraberlik durumunda ise son şampiyon olan Karpov unvanını
koruyacaktı.
Kasparov maça iyi başladı ve ilk oyunu kazanarak durumu 1-0 yaptı.
İki beraberlikten sonra Karpov toparlandı ve üst üste iki galibiyet
alarak skoru 2-3 yaptı. Daha sonraki oyunlarda son maça gelinene
kadar Kasparov 2, Karpov ise 1 galibiyet alabildi. Böylece skor
Kasparov lehine 12-11 oldu. Karpov'un unvanını koruyabilmesi için bu
oyunu alarak 12-12 beraberliği sağlaması gerekiyordu. Karpov oyunu
kazanmak için saldırgan bir strateji izledi ama Kasparov 26. ve 31.
hamlelerde iki tane piyon fedası yaparak oyunu karmaşık bir hale
soktu ve Karpov 36. hamlede büyük bir hata yaparak bir taş kaybetti
ve birkaç hamle sonra terk etti. Böylece maçı 13-11 kazanan
Kasparov, Kaprov'un 10 yıllık Dünya Şampiyonluğna son verdi.
Kasparov 22 yaşında Dünya Şampiyonu olarak tarihteki en genç Dünya
Şampiyonu oldu (daha önceki en genç şampiyon 1960'ta 23 yaşındayken
Botvinnik'i yenerek şampiyonluğa ulaşan Mikhail Tal'dı).
 1986
yılında Karpov'la Londra ve Leningrad'da yaptığı rövanş maçını
12,5-11,5 kazandı. 1987 yılında İspanya'da yeni bir maç yaptılar.
Diğer maçlardan daha çekişmeli geçen bu maçın skoru 23. oyunun
sonunda 12-11 Karpov'un lehineydi. Son oyunda Kasparov'a mutlak bir
galibiyet gerekiyordu. O ana kadar 23 oyunda sadece 3 oyun
kazanabildiğini dikkate alırsak bu çok zor bir görevdi. Ne var ki
oyuna beklenmedik şekilde sakin Reti açılışıyla başlayan Kasparov
son oyunu kazandı ve skor eşit olmasına rağmen unvanını korumuş
oldu. 1990 yılında yapılan maçta bu sefer Kasparov unvanını daha
rahat bir şekilde korudu. Kasparov 1993 yılında unvanını Nigel
Short'a ve
 1995
yılında New York'ta "Dünya Ticaret Merkezi"nin en üst katında
Viswanathan Anand'a karşı korudu.
2000 yılında FIDE'den ayrı olarak "Brain Games"in organizasyonu
altında yaptığı maçı Vladimir Kramnik'e karşı kaybetti. Buna rağmen
hale tartışmasız bir biçimde dünyadaki en iyi oyuncu olma
üstünlüğünü sürdürmektedir.
Emeklilik
Garry Kasparov, Linares turnuvasını birinci bitirdikten sonra 10
Mart 2005 gunu duzenlenen basın toplantısında, aktif satrancı
bıraktığını açıklamıştır. Kasparov'un açıklamasına rağmen FIDE,
kurallar gereği Kasparov'un ELO ratingini 1 yıl kadar tutmuştur.
Nisan 2006 ELO listesinden Kasparov çıkarılmıştır.
 Bilgisayara
karşı satranç
Kasparov, dünya çapındaki ünü sayesinde, bilgisayar üreticilerinin
de ilgi odağı olmuştu. Bazı şirketler, teknolojinin ne kadar
geliştiğini göstermek için, onu yenebilecek bir bilgisayar
geliştirmek istediler. IBM, Deep Blue (Derin Mavi) isimli bir
bilgisayar yaparak, Kasparov ile bir maç ayarladı. Yenilen Deep Blue
geliştirilerek, Deeper Blue (Daha Derin Mavi) adını aldı ve bu
bilgisayar, Kasparov'u beraberliğe zorlamayı başardı.
Editör: Tutku Dinçer
Kaynak :
http://tr.wikipedia.org/
|
